We provide unique blogger themes

Our themes are designed with top notch features to match our users demands

Hiển thị các bài đăng có nhãn tản văn. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn tản văn. Hiển thị tất cả bài đăng
Niềm vui ấy nằm trong lòng chúng ta, tự bản thân ta cảm nhận trong mắt nhìn, trong tai nghe, trong da thịt, trong hơi thở khi hòa điệu với đời sống.
Ngày hôm nay, tôi thức dậy như mọi ngày, làm những việc như hàng ngày. Mọi thứ không có gì mới mẻ hay đổi thay.
Tôi chỉ muốn cười vậy thôi, không bởi vì sao. Ảnh: Instagram.


Tôi bước ra khỏi nhà, khóa cổng, băng qua ngã tư nhỏ và đến giữa khoảng sân rộng của khu chung cư cao tầng.

Gió như mọi ngày, thổi lật tóc bay vạt sang một bên.

Đưa tay vuốt lại đám tóc xòa lên mắt.

Người phụ nữ ấy ngồi ở góc sảnh tòa nhà nghỉ ngơi sau khi thể dục sáng.

Cặp vợ chồng già ấy đi bộ bên cạnh nhau. Như mọi khi, ngước lên nhìn trời.

Tôi mỉm cười với mình, hay là với trời xanh, với gió, với những người có thể không nhìn thấy nụ cười của tôi.

Hôm nay, một niềm vui len vào tôi, hoặc đã ở sẵn trong tôi. Tôi chẳng biết mình mỉm cười vì điều gì. Chỉ rất muốn mỉm cười, thế thôi.

Tôi đến sở làm và bắt đầu một ngày như mọi ngày.

Gặp gỡ vẫn những gương mặt ấy.

Bề mặt của cuộc sống gần như không đổi thay.

Chẳng vì điều đặc biệt nào, trong lúc đối diện với màn hình máy tính, tôi mỉm cười lơ đễnh, bỗng đưa tay chống cằm như thiếu nữ mơ mộng tuổi hai mươi. Khoảnh khắc đó ngắn ngủi, nhưng không luyến tiếc.

Tôi hòa vào nhịp điệu vừa lặng lẽ vừa cấp tập của công việc. Cảm thấy mọi người, mọi thứ đang hòa hợp với nhau rất nhịp nhàng, từng lời nói, cử chỉ, tiếng cười, lẫn tiếng gõ nhịp bàn phím và tiếng lòng tôi.

Ngày hôm ấy, nụ cười - không phải bởi điều gì - thường trực trên môi tôi, ngay cả khi tôi không cười thành tiếng hay mỉm cười.

Tôi chỉ muốn cười vậy thôi, không bởi vì sao.

Về đến khu chung cư cao tầng gần nhà, trời mịt tối. Một lần nữa ngước mắt nhìn lên, một đàn chim trắng giăng hình mũi tên bay qua nóc tòa nhà, ngang qua hàng cây, đẹp như một nụ cười.

Tôi mỉm cười, không bởi điều gì cụ thể. Đàn chim đã bay xa.

Lòng tôi cứ muốn mỉm cười vậy.

Có người bạn thường hỏi tôi “Hôm nay có gì vui không?” Tôi thường trả lời theo lối xã giao, “Bình thường như mọi ngày. Không có gì đặc biệt”.

Thực ra, tôi muốn nói: Chỉ cần giây phút này được an nhiên tự tại thì mỗi ngày đều là một ngày vui.

Tôi vui bởi từ tận sâu thẳm trong tâm hồn, thanh thản. Ảnh: Pinterest.

Ngày vui không bởi một sự kiện nào. Dựa vào sự kiện, hóa ra phần lớn cuộc đời chúng ta đều buồn rầu, nhàm chán biết bao. Sự kiện là thứ lướt qua, nhịp sống mới là vĩnh cửu.

Ngày vui không phải bởi nhịp điệu bề mặt của đời sống rộn ràng. Dựa vào điều đó, thấy mỗi ngày đều chỉ là những lối đi mòn mỏi. Ngã tư ấy. Con đường ấy. Công việc ấy. Con người ấy. Có mấy ngày mà chúng ta thoát được khỏi nhịp điệu quen thuộc? Sống chỉ trông chờ vào những chuyến đi xa và du lịch hay sao?!

Ngày vui không bởi có ai đó đem đến niềm vui cho mình. Va chạm với nhau phần nhiều là thương tổn, rạn vỡ, thậm chí khổ đau, tuyệt vọng… Có lẽ đừng nên trông chờ ai đó mang món quà niềm vui đến bấm chuông giao tận cửa, lòng sẽ nhẹ nhõm hơn.

Khi ta tập trung vào giây khắc hiện tại, gạt bỏ đi tất cả những lệ thuộc vào sự kiện, nhịp điệu, con người ở bề mặt, ta sẽ thấy mỗi ngày đều là những mới mẻ. Niềm vui ấy nằm trong lòng chúng ta, tự bản thân ta cảm nhận trong mắt nhìn, trong tai nghe, trong da thịt, trong hơi thở khi hòa điệu với đời sống.

Mỗi ngày vì thế đều muốn nói và có thể nói “Ngày hôm nay tôi vui không phải vì sự kiện gì chợt đến trong cuộc sống. Tôi vui bởi từ tận sâu thẳm trong tâm hồn, thanh thản”.

Đó là niềm vui thuần khiết của hiện tại này, và của tôi khoảnh khắc này.

Dù là vui vẻ hay khổ đau, may mắn hay bất hạnh - cũng là một cuộc gặp gỡ trong khoảnh khắc hữu tình.

Vẫn thường nghe: “Nước chảy hoa trôi”.

Nguyên ý: Nói đến cảnh xuân tàn hoa lụi; sau là mượn để nói về sự tàn lụi của đời người, sự hữu hạn của vạn vật trên thế gian này; ngụ tình thương xót bi ai.

Có một vị thiền sư đã lí giải câu này như sau: “Cánh hoa rụng xuống mặt nước, trôi theo dòng chảy. Hoa không định trước mình sẽ rơi xuống đâu. Nước miệt mài chảy không biết mình sẽ đưa cánh hoa về đâu. Cứ như vậy mà tình cờ gặp gỡ. Nhờ đó mà tạo nên phong cảnh hữu tình.”
Dù là vui vẻ hay khổ đau, may mắn hay bất hạnh - cũng là một cuộc gặp gỡ trong khoảnh khắc hữu tình. Ảnh: Guu.


Chỉ cần có thể nhìn bằng con mắt khác đi, mọi chuyện đều có thể khác đi rồi. Nhẹ nhàng tiếp nhận một chuyện bi thương, chuyện bi thương đã mang một ý nghĩa khác, dù bản thân nó vẫn là như vậy.

Theo tập tục của chúng ta, khi đám tang thì con cái trong nhà phải khóc thật lớn tiếng và kèn trống hát những lời bi ai. Chúng ta cứ tưởng rằng trên đời không có cách tiễn đưa cái chết nào khác!

Nhưng ở đâu đó trên thế giới, vẫn có những ngôi làng tiễn đưa cái chết của người già bằng những giai điệu vui tươi, bước nhảy rộn ràng. Họ vui mừng vì sự vận hành của tự nhiên, của đất trời.

Bản thân ta hiện hữu trên nhân gian đã là một mối duyên. Đó là cuộc gặp gỡ diệu kì giữa trời, đất và người. Đó là một cuộc tao ngộ tương phùng, nói dài lâu thì cũng dài lâu, nói ngắn ngủi thì là ngắn ngủi. Nếu có thể sống sao cho khoảnh khắc trở về với cội nguồn nguyên thủy trời đất có thể mỉm cười - ấy coi như là trọn vẹn.

Một đời người cũng là một khoảnh khắc hữu tình - trong cuộc tương phùng với trời đất này.

Chúng ta với mẹ cha cũng là một cuộc tương phùng.

Dù là vui vẻ hay khổ đau, may mắn hay bất hạnh - cũng là một cuộc gặp gỡ trong khoảnh khắc hữu tình.

Nếu cuộc gặp gỡ của chúng ta với đất trời đã ngắn ngủi, thì cuộc gặp gỡ với những đấng sinh thành lại càng ngắn ngủi hơn. Dầu họ đã mang đến cho ta điều gì, đó cũng là điều chúng ta có thể thản nhiên đón nhận. Bởi chúng ta không tự tạo tác nên cha mẹ mình, vậy tại sao chúng ta phải mặc cảm, tự trách mình vì những gì thuộc về họ?

Đã tương tác, gặp gỡ ắt hẳn trăm mối tương liên, điều gì cũng có thể đến. Không tránh khỏi sầu ai. Ảnh: Cuasohanhphuc.


Còn nếu chúng ta yếu đuối và thấy bản thân mình nhỏ bé, chúng ta tự ti về mình và sự tồn tại của mình - thì đó là phần chúng ta phải chịu trách nhiệm. Bởi vì, đó là cái duy nhất chúng ta có quyền thay đổi, tạo lập.

Nương theo lý lẽ của người đời để đau khổ, để biện hộ cho việc bản thân không thể vượt thoát khỏi hoàn cảnh, không thể sống theo sự nhìn nhận của bản thân - chẳng hóa ra phó mặc mình cho họ hay sao?!

Với chuyện tình cảm kia, đến được với nhau là viên mãn. Không thể ở bên nhau, vậy thì sự gặp gỡ vừa qua cũng không thể coi như không-có.

Đó mới chính là những khoảnh khắc đẹp đẽ nhất lưu dấu trong ta. Dù rằng ngắn ngủi nhưng nhiều niềm thương yêu. Dù rằng chẳng thể vĩnh viễn nhưng ý nghĩa dài lâu.

Nếu có thể vì đoạn tình ấy mà lớn lên, mà thấu tỏ nhiều điều, chẳng hơn miễn cưỡng bên nhau mà chuốc thêm đau khổ muộn phiền hay sao?!

Để nói, mỗi cuộc gặp gỡ trong nhân gian này đều đáng quý ở hiện tại. Không phải gặp rồi để sau này thành ký ức tươi đẹp, cất trong album ảnh thi thoảng đem ra ngắm nhìn, post lên mạng xã hội để sang năm nhắc nhau chia sẻ lại, cũng không phải để cuối đời ngồi nhâm nhi, không phải liều thuốc giảm đau mỗi khi vết thương hé miệng, cũng chẳng phải thứ để mỉm cười chua xót.

Không phải để nói, hữu tình thì chẳng bi ai. Đã là hữu tình thì trăm sự cũng là vạn tình. Có gặp có sự, có sự có tình. Tình đẹp tình đau. Tình sầu tình khổ… Đã tương tác, gặp gỡ ắt hẳn trăm mối tương liên, điều gì cũng có thể đến. Không tránh khỏi sầu ai.

Có thể như vị thiền sư kia, nhìn chuyện thế sự nhân gian hữu hạn hay lụi tàn cũng như một phong cảnh hữu tình, lòng sẽ nhẹ nhõm để tìm cách sống của bản thân.

Hiểu ra rằng, tiễn đưa cái chết có thể bằng tiếng khóc, nhưng không-nhất-định phải bằng tiếng khóc.

Nếu vào khoảnh khắc của sự gặp gỡ tương phùng, có thể hết mình coi trọng, có thể dồn tâm huyết, có thể ân cần đối đãi, có thể trải lòng thành thực… thì chuyện quá khứ hay tương lai không còn làm ta muộn phiền.

Vừa sang tháng âm, bà tôi đã ngóng rét nàng Bân như thể đợi bước chân người nơi xa trở về. Liệu lòng người mong thêm ngày lạnh giá, hay chờ ngày nắng ấm rất gần?

Mấy hôm nay, trời ủ dột như người đương khỏe mạnh bỗng dưng phải cảm. Cứ ngước mắt nhìn ra ngoài cửa sổ là thấy mây xám xịt, nắng biến đi đâu mất. Gần cả tháng phải giam mình ở nhà, trong người cũng vì thế mà tích sẵn những nóng nảy, buồn bực vô cớ. Chẳng biết làm gì để hết ngày dài, đành hít một hơi thật sâu, để tâm trí bồng bềnh trôi về quá khứ.

Tôi nhớ, mỗi độ cuối tháng ba âm, bà ngoại lại lẩm nhẩm tự hỏi không biết bao giờ trời mới trở rét. Trời trở gió có mấy hôm, mà sao bà lịch kịch lo đủ thứ. Nào phơi áo, hong chăn, rồi đem nắm hạt rau ra treo ở đầu hè cho khỏi mốc. Nhìn bà tất bật chẳng khác nào hồi chớm đông, hết lo cho mấy chum đỗ để dành ăn Tết, lại nhớ đến vài cân nếp tháng mười, không biết đã khô nỏ hay chưa?

Thế rồi, trời cũng trở rét. Suốt một ngày, mưa cứ lâm thâm, rả rích, đến chiều thì rét thật. Gió lạnh kèm theo hơi nước khiến người ta thấy buốt tận chân tóc. Người lớn đi làm về sớm, trẻ con cũng chỉ biết rủ rú ở nhà, lạnh thế này thì còn chỗ nào mà chơi với bời.
Trời lạnh, ai ở Hà Nội có nhớ cá kho Hàng Bè. Ảnh: Báo Thanh Niên.

Đến bữa cơm, cả nhà ngồi quây quần quanh nồi cá đồng kho với khế chua, thêm bát canh tép nấu với mồng tơi cùng với mấy quả cà pháo vừa ngấu tới, mà ai cũng thấy ngon. Mấy con cá đồng, tuy hơi nhiều xương, nhưng bù lại được cái lúc nào cũng tươi rói, thịt lại ngọt. Kho cùng mấy quả khế chua, mùi tanh chẳng còn một gợn, ăn đưa cơm vô cùng. Cá kho là món có thể ăn quanh năm, mùa nào cũng có, nhưng ăn cá kho ngon nhất vẫn là vào mùa đông.

Rong ruổi ở ngoài đường cả ngày: bụng đói, người run lên cầm cập mà được bát cơm với cá kho cùng tô canh nóng thì còn gì bằng. Nếu được nồi cá “húi”, vùi kỹ trong bếp rơm chừng nửa ngày, nhừ đến độ tan cả xương, nhưng thịt cá vẫn ngọt thì ngon hết sảy. Nếu không, chỉ cần con cá chép cỡ vừa, kho cùng với bát nước chè xanh và vài lát nghệ, nêm cho vừa mắm muối cũng ngon lắm rồi.

Đêm rét nàng Bân, được vùi mình trong chăn ấm, ngủ một giấc thật ngon, bù lại những trằn trọc của mấy ngày dở dở, ương ương “chưa nắng đã oi” của tháng ba nhiều nghịch ngạo thì hay biết mấy. Cái chăn con công cả nhà đắp đã bốn năm mùa, mấy ngày nay được hong dưới nắng. Mùi thơm của nắng non như thấm vào từng sợi vải, làm chị em tôi cứ hít hà mãi. Cảm giác thật thích thú, y như được đắp chăn mới vậy.
Khoai nướng và ngô nướng cũng là món khoái khẩu của mùa đông. Ảnh: My tour.

Rét có mấy ngày, hai chị em tranh thủ ăn hết những món khoái khẩu của mùa đông. Hết cá kho, lại đến khoai lang và ngô nướng. Làm sao quên được cái háo hức khi cời củ khoai đã vùi cả buổi trong bếp củi. Chưa bóc hết lớp vỏ lấm lem đầy muội than, đã thấy mùi thơm ngào ngạt dâng lên khắp hai cánh mũi. Khoai luộc chỉ hấp dẫn người ta ở cái bở tơi, nhưng khoai nướng còn hấp dẫn ở mùi thơm bùi bùi của khói bếp.

Những ngày trời trở rét, kiểu gì mấy chị em tôi cũng rủ nhau nướng ngô. Từ hôm trước, mấy đứa cháu đã lẽo đẽo theo sau chân ông như gà con theo mẹ. Ai cũng năn nỉ ông vót cho một que tre thật dài, mà đầu lại phải nhọn. Hôm sau, vừa mới xin được mấy bắp ngô nếp, chúng tôi hăm hở xiên chúng vào que tre và cho ngô lên bếp nướng.

Huyên thuyên cả buổi, hết bao nhiêu là chuyện, mấy bắp ngô cũng kịp chín tới. Có lúc, mải chuyện quá, mấy chị em tôi làm ngô bị quá lửa, cháy đen một mảng. Hình như cũng vì thế mà bắp ngô ấy thơm hơn thì phải. Ăn ngô nướng, không thể gặm ào ào như ngô luộc được, phải ngồi nhẩn nha, tẽ từng hạt ra ăn mới ngon. Ngày gió rét, bàn tay lạnh ngắt mà được cầm bắp ngô hay củ khoai nóng hổi thì còn gì bằng. Những ấm áp phải chăng luôn đến từ điều nhỏ nhặt.
Nhìn lên nền trời xanh ngắt, ta còn tiếc nhớ mùa cũ? Ảnh: Sao star.

Thuở bé, tôi thắc mắc không hiểu tại sao bà luôn mong rét nàng Bân. Sau này, lớn lên tôi mới hiểu. Đợt rét ấy như một dấu mốc, nhắc nhở người ta rằng đã hết mùa đông. Bà chỉ mong mùa đông chóng qua để những mùa mới lại được sinh sôi. Từ đó, người nông dân bắt đầu gieo hạt, trồng cấy, rồi lam lũ một nắng hai sương để thu về những ngọt bùi, thơm thảo.

Hơn trăm ngày sống trong giá lạnh, chắc hẳn con người ta cũng nhiều luyến lưu. Cái rét nàng Bân như một món quà để ai đó chia tay mùa cũ, tạm rời xa những nhung nhớ đầy ấm áp. Rét nàng Bân năm nay, tôi mơ được về bên căn nhà nhỏ, ôm bà ngủ say trong tấm chăn còn thơm mùi nắng.

Trong mâm cơm ngày hè, bao nhiêu thương nhớ dồn cả vào bát canh rau. Chỉ cần thấy lá rau xanh mướt, nổi bồng bềnh trên bát sứ trắng, bao nhiêu oi nồng bỗng tan biến hết.

Già nửa tháng tư âm, nắng bắt đầu gắt. Mấy đám rêu hôm nào còn xanh mượt ở góc hiên cũng vì thế mà chết dần, chết mòn. Chỉ cần chạy mấy vòng quanh sân, gương mặt trắng hồng của bọn trẻ con đã đỏ gay đỏ gắt, y như mặt trời lúc chiều muộn. Dưới cái nắng như nung, mải tay cày tay cuốc, người lớn chỉ biết chép miệng cười trừ. Dù muốn hay không, mùa hè cũng đang chờn vờn trên đỉnh đầu.

Nắng lên, nhà cửa vườn tược như được đón một luồng sinh khí mới. Cái mùi ẩm mốc lưu cữu suốt mấy tháng trời ở khắp các xó xỉnh, gầm chạn bị “đuổi” đi đâu hết. Quần áo vương mùi thơm của nắng mới, khiến người ta cứ muốn hít hà mãi không thôi.

Nắng lên, người ta đâm ra sợ thịt cá và những thứ mỡ màng. Nồi canh rau bỗng chốc được đôn lên hàng “cao lương mỹ vị”. Ngày tháng năm nóng như đổ lửa, làm sao quên được bát canh cua với rau đay, mồng tơi cùng trái mướp hương thơm dìu dịu, đầy thanh cảnh. Mấy con cua đồng vàng ươm, béo căng cả yếm, càng chắc như gọng kìm, là niềm thương nỗi nhớ của người dân quê suốt cả mùa đông lạnh giá.
Canh cua là món ngon dân dã ngày hè. Ảnh: Soul Bến Thành

Giữa tháng chạp rét căm căm, nhìn giàn mồng tơi héo hắt ngả vàng, người lại mơ đến mùa hè để được húp một bát canh cua, với rau đay, mồng tơi trơn tuồn tuột. Cua vừa bắt ngoài đồng, được rửa sạch, gỡ yếm rồi tách làm đôi. Bên trong lớp vỏ thô kệnh là gạch cua vàng ươm, như hạt ngô vừa vào độ mẩy.

Cả buổi trưa bà ngồi giã kì cạch, rồi lấy que tăm, gẩy từng tí gạch, mới được nồi canh cua cho cả nhà. Nấu canh cua cũng kì công ra phết, chứ không thể à uôm như luộc vội mớ rau. Trước khi giã cua, phải cho vào cối vài hạt muối. Muốn gạch cua đông thành mảng, phải canh lúc nước đang sôi lăn tăn thì hạ nhỏ lửa.

Khi ấy mà nóng ruột, chỉ muốn làm cho nhanh, để nồi nước sôi bồng lên, gạch cua sẽ vỡ hết cả, đâu còn ngon nữa. Gạch cua mềm xốp như váng đậu phụ, nên lúc cho rau vào nồi cũng phải để ý mới được. Phải lấy muôi, khẽ gạt đám gạch cua sang một bên, sau đó mới nhẹ nhàng cho rau vào một góc.

Đợi nồi canh sôi lại thì bắc xuống. Lúc múc canh vào bát, cũng phải múc rau ra trước, sau đó nhẹ nhàng đặt gạch cua lên trên, như thế trông mới ngon mắt.
Nhắc đến mâm cơm những buổi trưa tháng năm, làm sao quên được món rau muống xào tỏi. Ảnh: VTC news.

Màu vàng nâu của gạch cua, tiếp đến là sắc xanh mướt của rau đay, mồng tơi, điểm xuyết thêm vài miếng mướp thái mỏng, có mấy cái hạt trắng trắng, xinh xinh; nổi bồng bềnh trong bát tô trắng. Chúng hài hòa chẳng kém gì một bức tranh thủy mặc biết nhấn nhá, đậm nhạt đúng lúc, đúng chỗ.

Nhắc đến canh cua thì làm mà quên được bát cà muối. Canh cua với cà, hai thứ ấy sao mà hợp nhau đến thế. Y như thịt đông với dưa hành của tháng giêng, như hồng với cốm của tháng tám, như gạo mới và chim ngói của tháng mười. Ăn canh cua mà thiếu mất quả cà muối vừa đúng độ, chua chua mằn mặn, thì người ta cứ thấy trống vắng và nhạt nhẽo làm sao.

Quả cà pháo trắng trẻo, tròn trĩnh như chiếc bánh trôi được cắt hết cuống, phơi cho hơi héo rồi mới đem muối. Muối cà pháo, ngoài muối và đường, phải có vài lát riềng thái mỏng, thêm mấy tép tỏi hay quả ớt nữa thì càng ngon. Có như vậy vại cà mới không bị hôi nước và đóng màng. Dẫu cà không còn lấy một quả, nước trong vại vẫn còn thơm, có thể lấy làm “mồi” cho vại cà mới.

Cà muối không chỉ hợp với canh cua. Dường như nó là thứ dễ tính, ăn cùng loại canh nào trong ngày hè cũng đều hợp cả. Từ rau muống luộc, canh rau khoai nấu với tép khô, cho đến canh rau tập tàng nấu vội với chút mắm muối... Cứ có quả cà pháo ăn kèm là ngon hơn hẳn.

Ngoài canh cua, hay rau muống luộc, mỗi độ hè sang, tôi lại nhớ bát canh cá đồng, nấu cùng rau chua me đất. Đầu hè, đám chua me đất đã lên như mạ. Có mấy hôm mà xanh um cả một góc vườn. Đến tháng năm, chúng đã vội nở hoa tím ngắt. Cái vị chua mà không gắt của loài cây hoang dại và hiền lành ấy, đã theo tôi và chúng bạn suốt cả tuổi thơ.

Hôm nào kiếm được mớ cá đồng lụn vụn, kiểu gì bà tôi cũng nấu canh với nắm chua me đất hái vội trong vườn. Cá đồng sau khi được rán cho vàng hai mặt thì đổ nước cho ngập lưng nồi, nêm thêm chút mắm muối. Đợi canh sôi lại, rồi thả nắm chua me đất thái rối vào. Đơn giản vậy thôi mà có bát canh chua thơm thảo hương đồng gió nội.
Câu chuyện ngày hạ còn có sắc tím dịu dàng của hoa chua me đất. Ảnh: Internet.

Những hôm không kiếm được quả khế, hay quả xoài xanh nào để ăn, chúng tôi toàn đi hái chua me về chấm muối ăn cho đỡ nhạt mồm. Những bông hoa tím hồng, xinh xẻo và mong manh có thể kết thành nhẫn, hoặc vòng hoa để đội đầu. Để rồi cái màu tím mộng mơ còn chập chờn theo vào giấc ngủ.

Đã bao lâu rồi, tôi đuổi theo phồn hoa nơi phố thị, mải miết với khói bụi và kẹt xe. Để rồi khi chỉ còn một mình trong căn phòng trống, cứ thế nhớ quay nhớ quắt hương vị quê nhà.

Đến nhà hàng, người ta vẫn có thể tìm được bát canh cua đồng cùng dăm quả cà pháo. Nhưng sao tìm được bát canh cá nấu cùng lá chua me đất? Ruộng đồng giờ đây đã biến thành nhà máy với những cột khói vô hồn. Mấy cây chua me đất của tôi liệu có tìm được nơi nào để nương náu.

Tôi bước một mình ra phố, đi nhặt những bông chò bỏ vào túi mình. Chò nâu hiền quá trong tay tôi. Những cánh chò mỏng mảnh đến nỗi hai tay cứ phải khép hờ mỗi khi cầm chúng.

Tôi với thành phố nhiệt đới này là những cuộc đến đi chóng vánh như một kẻ lạ bước vào một quán trọ. Thời gian quá ngắn ở nơi đây khiến tôi chỉ kịp quen cái quán cóc cũ kĩ, có cô chủ quán nhiều chuyện, có chiếc quạt máy quay xè xè suốt ngày.
Lúc đó cũng chỉ ước mình hóa thành những cánh chò bay mãi trên khoảng xanh ngời ấy. Ảnh: Duli.

Tôi chưa từng nghĩ có điều gì khiến tôi nhớ hơn cái nắng vàng ươm thơm mùi cafe ở xứ này. Ấy vậy mà bỗng chốc, tháng tư đến, nhẹ như một cái chớp mắt, mùa chò nâu đã vội vã về.

Buổi sáng tỉnh dậy, gió xôn xao. Đứng ở cái banlcon nhỏ xíu tầng 3 ấy mà nhìn ra góc phố này. Cây chò nâu thường ngày lặng lẽ khiến tôi chẳng hề để ý, bỗng nhiên sáng bừng lên bởi những cánh chò ngập ngừng bay.

Tôi đứng lặng thinh như chìm hẳn vào một miền cổ tích nào đó. Cái dáng hình thành phố nôn nao đến lạ lùng. Thành phố từng giây từng phút đẹp, đẹp và đẹp.

Bạn bảo, mùa chò nâu về rồi. Tôi nhìn chò nâu, chợt nhớ hình như ở Hà Nội ngọc lan cũng đang nở. Chò nâu có hai cánh thon dài y như ngọc lan xứ Bắc. Cánh ngọc lan thơm không xoay tròn khi rơi xuống nhưng cánh chò nâu trước khi chạm xuống đất, sẽ cùng với gió khiêu vũ trong một bản nhạc si mê tưởng chừng như bất tận.

Có người thích gọi mùa này là mùa sao bay, hay mùa chong chóng bay. Tôi vẫn đơn giản chỉ thích gọi mãi chò nâu bay. Chò nâu, cái tên lạ lùng, có lẽ chỉ ở cái xứ nắng suốt ngày đêm này mới có.

Bạn nhỏ của tôi háo hức kéo tay tôi qua hết phố này đến phố kia. Phố nào cũng đầy ắp những cánh chò bay. Bạn bảo, ngày xưa những chiều nghỉ học thích chạy trên phố, nhặt đầy chò nâu bỏ vào túi, rồi ngày mai đem đến lớp, chạy lên tầng cao nhất thả từng bông chò nâu xuống đất.

Những bông chò thi nhau bay lượn trong khoảng trời cao rộng. Lúc đó cũng chỉ ước mình hóa thành những cánh chò bay mãi trên khoảng xanh ngời ấy. Đó là hình ảnh đẹp nhất mà gái nhỏ mang theo khi lớn lên. Đếm tuổi mình theo mỗi mùa chò nâu về. Tuổi mình cũng vì thế mà hình như cứ mãi dịu dàng.

Có nhiều người vẫn nghĩ, tuổi học trò mộng mơ đi qua, rồi cũng bỏ quên những cánh chò nâu. Ai còn thời gian đợi mùa về. Ừ thì, có đôi khi không đợi, nhưng ngày ra phố, vẫn ngỡ ngàng nhận ra mùa về. Ngỡ ngàng nhớ. Ngỡ ngàng nuối tiếc mình ở cái thuở ấy.

Người lớn thường hay vô tình. Tôi ít khi tin vào điều đó.

Trong giây phút bước dưới những tán chò nâu, nhặt những bông chò nâu, tôi hoàn toàn không tin vào điều đó.

Bên ngoài dòng xe đang hiển nhiên băng đi kia, có nhiều ánh mắt chậm lại ngước lên nhìn những bông chò nâu chín trên cây. Cánh chò nâu chín rồi theo gió xoay xuống lòng xe. Êm ả thật. Hình như có nhiều người dừng xe lại, ngắm nhìn.

Tôi thích cái cảm giác đó. Thành phố chang chang nắng vẫn có những ngày mềm như cỏ thơm.
chò nâu
Thành phố vẫn có những ngày mềm như cỏ thơm. Ảnh: Duli.

Tháng 4 gió mênh mang, đem theo những cơn mưa đầu mùa về thành phố. Tôi bước một mình ra phố, đi nhặt những bông chò bỏ vào túi mình. Chò nâu hiền quá trong tay tôi. Những cánh chò mỏng mảnh đến nỗi hai tay cứ phái khép hờ mỗi khi cầm chúng.

Tôi không có kí ức với thành phố này. Tôi không có ký ức với những mùa chò nâu trước đó. Thế mà cái cảm giác nôn nao thương nhớ lại rất thật.

Dường như ngay cái tên chò nâu cũng tha thiết màu thời gian từ thuở xưa cũ.

Mùa về đấy. Thử ngừng lại một giây thôi trong cái vòng quay điều độ hàng ngày của mỗi chúng ta, ngước nhìn những bông chò bay trên bầu trời, như những ngôi sao lung linh. Thành phố nhiệt đời buồn này ở trên bầu trời ấy thật khác, bay lên hẳn những náo nhiệt, ồn ào, bụi bặm.

Chiều nay, tôi nhặt đầy một túi chò nâu to ngoài phố kia. Tôi đem về, trèo lên sân thượng nhà bạn nhỏ của tôi. Hai đứa nhẹ nhàng nhặt những bông chò nâu thả xuống. Cánh chò xoay vòng mải miết trong gió, biết đâu bao ánh mắt đang chiêm ngưỡng mình.

Nhớ nhé, mùa về rồi, chò nâu đang bay đầy ngoài phố.

Thành phố mang tên Bác vẫn có những ngày mềm như cỏ thơm.

Trong những ngày như thế, làm sao không yêu, làm sao nỡ dời thành phố mà đi?
Dù chúng ta có sai lầm và lỡ gây ra hậu quả gì thì cũng chẳng còn cách nào khác là tìm cách giải quyết chúng, thay vì ngồi một chỗ và tự trách cứ bản thân.
Cách đây 2,5 triệu năm, một thứ được gọi là thiên thạch cách chúng ta một trăm triệu dặm, có đường kính khoảng một dặm rưỡi, nặng 10 tỷ tấn, bay với vận tốc của âm thanh, đã rạch ngang bầu khí quyển, lao vào Trái Đất tạo thành lỗ sâu 3 dặm và rộng 20 dặm.
Đó là vụ va chạm Manson lớn nhất từng xảy ra trên lục địa. Một vụ va chạm như thế cứ trung bình xảy ra 1 triệu năm một lần.
Nhưng thay vì thế, chúng ta lại rơi vào bẫy-lo-lắng khi đứng trước vô vàn những chuyện khác trong đời sống này. Ảnh: Intagram.
Những thảm họa như thế có thể xảy ra bất thình lình ngay trên bầu trời tươi sáng này vào bất cứ thời điểm nào, không dự báo trước và cũng chẳng có sự chuẩn bị nào đủ kịp thời.
Có lẽ nhiều người trong chúng ta đọc được đâu đó trong một cuốn sách những điều này. Một số ít người còn biết nhiều hơn thế về những nguy cơ như thế này. Chúng ta đang sống trên một hành tinh, ở đó nguy hiểm rình rập mỗi phút mỗi giây.
Chẳng có chuyện thiên thạch, sao chổi hay mấy tiểu hành tinh thích đi lạc kia thì mỗi ngày bước ra đường, chúng ta cũng chịu đủ nguy cơ rồi.
May mắn làm sao, đa phần trong chúng ta đủ khôn ngoan để “bơ đi mà sống”. Tất nhiên không dại gì ngồi lo lắng đến mức điên loạn chuyện bất thình lình một thiên thạch nào đó từ vũ trụ đâm sầm vào chúng ta.
Nhưng thay vì thế, chúng ta lại rơi vào bẫy-lo-lắng khi đứng trước vô vàn những chuyện khác trong đời sống này. Xét về bản chất thì những chuyện đó cũng chẳng khác gì chuyện thiên thạch. Nghĩa là hoàn toàn không lường trước được, bất thình lình, hoặc dù gì cũng xảy ra rồi, có lo lắng cũng vậy thôi.
Cũng không khó để nhận ra những biểu hiện của sự lo lắng, bồn chồn ấy. Nhưng lạ kì thay, chẳng mấy ai trong chúng ta nhận ra nguyên nhân thực sự đằng sau chúng.
Đáng nhẽ vào lúc làm việc A, chúng ta chỉ chú mục vào việc A thôi, giờ làm việc B thì hãy nghĩ việc B… Thế nhưng, lúc làm việc A thì ta nghĩ việc B, lúc làm việc B lại nghĩ việc C…
Đó là lý do vì sao chúng ta luôn cảm thấy mình vừa bận rộn tối mặt tối mũi, lại vừa trật nhịp với đời sống. Chúng ta trượt trên bề mặt của các sự kiện, trôi trên dòng thời gian tưởng tượng và thường xuyên cảm thấy mình không ăn nhập với bất kì ai, bất kì việc gì. Chúng ta tô vẽ điều đó thành nỗi cô đơn, đổ lỗi cho việc mình không thể may mắn tìm được một việc làm phù hợp với bản thân.
Thay vi lo lang thien thach lao vao Trai Dat, hay an com truoc da hinh anh 2 d8b3ec0d00a0d503c79933f306aada30.jpg
“Cách để vượt qua sự lo âu về những điều không dễ chịu là đi xuyên qua nó”. Ảnh: Pinterest.
Thực ra, chúng ta nên thành thật hơn, bởi ta đâu có chú tâm vào việc mình đang làm. Cứ mải lo lắng những chuyện ngày mai, ngày kia, thậm chí cho nhiều chục năm sau nữa… Đầu óc chúng ta gần như luôn là một thứ tạp phế lù những lo lắng. Chúng ta tưởng vậy là rất bình thường chỉ bởi chúng ta chưa đến lúc phát điên.
Một người bạn của tôi, mỗi khi bắt đầu làm việc gì đều lo lắng rằng liệu chuyện có đạt được thành tựu hay không. Cô cũng thường xuyên rơi vào trạng thái hoài nghi bản thân: Nếu đã bỏ công sức, tiền bạc mà không làm được thì sao?
Bởi cứ thường xuyên “nếu” như thế, nên cho đến giờ cô vẫn sống nhờ nhạt qua ngày đoạn tháng và không thực sự dám nỗ lực hết mình vì một điều gì. Kết quả là lo lắng mỗi ngày một đầy lên, thành tựu lại chẳng thấy đâu.
Tôi thường xuyên tự nhủ: Có những điều dù thế nào cũng phải xắn tay làm ngay lúc này, kể cả là giải quyết một sự không may, một điều xui xẻo đã xảy đến. Dù chúng ta có sai lầm và lỡ gây ra hậu quả gì thì cũng chẳng còn cách nào khác là tìm cách giải quyết chúng, thay vì ngồi một chỗ và tự trách cứ bản thân.
“Cách để vượt qua sự lo âu về những điều không dễ chịu là đi xuyên qua nó”, Daniel Rutley - một nhà tâm lí trị liệu - đã nói như vậy.
Bởi thế, ngay lúc này, nếu bụng bạn đang sôi réo, thì chẳng còn việc gì quan trọng đáng làm hơn là ngay lập tức đi nấu một bữa cơm. Giải quyết cái bụng đói trước đã, dù sao thiên thạch cũng chưa lao vào Trái Đất lúc này.
Con đường vẫn âm thầm. Níu những quen thuộc. Xoa dịu vết đau. Trong cô độc.
Những con đường
Gồng mình
Đi qua đêm
Đi qua ngày
Triền miên dọc dài những vết thương không bao giờ lành
Tho: Su co doc cua nhung con duong hinh anh 1 12250780264_f6c1601178_b.jpg
Con đường ôm những cơn mưa. Lạnh căm. Ảnh: Pinterest.
Những vòng xe đêm đâm thẳng vào tim
Rỉ máu
Đau đớn
Bước chân đơn côi
Của người khách phương xa
Tiếng rao đêm
Heo hút
Như tiếng ai oán
Trong cơn mưa mùa đông buốt tái
Gom góp thành bản nhạc đêm
Với những dấu lặng ngân dài
Tấu lên nửa chừng đã chết lịm vì những vết xước của đêm
Những cơn mưa
Trôi nổi
Tìm những vết thương chưa lành của những con đường
Trú ẩn
Đi đến tận cùng
Ngủ quên giữa những năm tháng phôi pha
Con đường ôm những cơn mưa
Lạnh căm
Bước chân đơn côi. Của người khách phương xa. Ảnh: Guu.
Những con đường cô độc
Co mình bám vào sự trần trụi của đêm để tìm hơi ấm
Rên rỉ
Mệt nhoài
Phố vắng
Phố đông
Con đường vẫn âm thầm
Níu những quen thuộc
Xoa dịu vết đau
Trong cô độc.
Trong nhân gian này, muốn khởi tạo một cuộc sống và duy trì nó, đều mệt mỏi, phải lặp đi lặp lại những việc được gọi là nhàm chán như thế, tựa như nấu cơm mỗi ngày.
Tôi từng khởi sự làm rất nhiều việc bằng niềm háo hức, hứng khởi như thế. Học một điều mới, bắt đầu một công việc nào đó mới… Không hiểu sao đến cuối cùng lại thành ra chán ngán, buông xuôi. Mọi sự đều dang dở, không ra hình hài gì.
Chỉ bằng niềm hứng khởi đầu tiên ấy, chắc chắn không thể nào tạo dựng được gì. Một hành vi mãi mãi chỉ là một hành vi đơn lẻ, không làm nên cuộc sống, không làm nên con người nếu nó không lặp lại và kết nối với những hành vi khác, dần dần chuyển hóa và thấm nhuần vào bên trong. Trở thành nội tại. Trở thành cốt lõi.

Càng làm càng phải đào sâu hơn vào bên trong mình – một điều đỏi hỏi sự nhẫn nại, sự dũng cảm vô cùng lớn. Ảnh: Pinterest.
Một ý tưởng sáng tạo cũng không thể biến thành một tác phẩm ngay khoảnh khắc lóe sáng đầu tiên. Một công trình muốn đắp xây không chỉ cần có sự dũng cảm và nhiệt huyết ban đầu.
Trong nhân gian này, muốn khởi tạo một cuộc sống và duy trì nó, đều mệt mỏi và phải lặp đi lặp lại những việc được gọi là nhàm chán như thế, tựa như nấu cơm mỗi ngày. Đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng.
Để duy trì, chính là tiếp tục lặp đi lặp lại từng việc nhỏ nhặt đến khi thành thục, đến khi thành một hình hài nào đó.
Rèn luyện một cách nghĩ, một lối cảm nhận cũng vậy. Nhưng tại sao dần dần ta lại cảm thấy chán nản với sự rèn luyện ấy?
Vốn lúc thường, chẳng nghĩ đến câu hỏi này. Chỉ đơn giản nghĩ là vì một chuyện cứ lặp đi lặp lại “thành một vòng luẩn quẩn” đơn điệu nên chán vậy thôi. Hoặc cảm thấy việc làm ấy quá nhỏ nhặt, chẳng mấy quan trọng. Hoặc là có những điều mới lạ hơn tìm đến...
Trải qua nhiều chuyện vui buồn, mới tự hỏi: Đã sống trên đời, có chuyện gì quan trọng hơn chuyện gì? Chuyện gì là nhỏ nhặt, chuyện gì là lớn lao? Đất đá để xây nên bốn bức tường quan trọng hay cột trụ gỗ quan trọng hơn? Là lá lợp mái hay là đất làm nền cần thiết?
Chẳng phải dù là gì cũng đều góp chung một chất liệu, một phần vào cuộc tạo tác nên tác-phẩm-đời-sống của mình hay sao?!
Để nói, thực ra ta cảm thấy nhàm chán không phải bởi sự lặp lại. Đó là bởi đã dần đánh mất đi nhiệt huyết ban đầu. Đánh mất đi nhiệt huyết ban đầu bởi huyễn tưởng rằng có những điều quan trọng hơn đang chờ đợi ta trong cuộc sống. Bởi càng làm càng phải đào sâu hơn vào bên trong mình - là một điều đỏi hỏi sự nhẫn nại, sự dũng cảm vô cùng lớn.
Tôi có một người bạn nghiên cứu tâm lý - trị liệu, anh luôn khuyến khích mọi người quanh mình viết. Ban đầu, với tư cách một người đã từng sáng tác hư cấu, tôi không tin lắm vào chuyện ai cũng có thể viết.
Dần dần, tôi phát hiện ra, chuyện mà những người viết nghiệp dư làm được không phải bản thân việc viết. Chuyện họ làm đó chính là kiên nhẫn đối diện với bản thân mỗi ngày. Viết ra thành câu những suy nghĩ (dù là nhỏ bé, tạp nhạp nhất) bên trong mình, ghi lại những cảm xúc (dù là tiêu cực nhất) của mình…
Nhiet huyet, Ky luat, Nhan nai - tru cot de tro thanh chinh minh hinh anh 2 kiennhan2.jpg
Những thói quen tạo thành lối sống của bản thân. Đó là một sự luyện rèn. Ảnh: Pinterest.
Thông qua đó, giải phóng bản thân khỏi những nỗi trầm uất, khổ đau, thoát khỏi con người tự ti ẩn sâu bên trong, dũng cảm đối diện với phần yếu đuối, hèn nhát nhất, vượt qua nó và dần dần gây dựng một bản thân mạnh mẽ mà mình mong muốn.
Người bạn họa sĩ của tôi bảo rằng, cũng như tôi có lúc chán viết, cô cũng rất nhiều khi chán vẽ. Đó là sự biếng nhác không chỉ về sinh lý, về thể chất thường trực trong mỗi chúng ta. Đó còn là nỗi sợ hãi mỗi lần phải đối diện với chính mình.
Thế nên, dừng một ngày không phải là nghỉ ngơi mà là thỏa hiệp. Mỗi lần thỏa hiệp là thêm một lần thoái chí, đầu hàng. Rút cục nếu cứ thế, cuộc đời chúng ta sẽ chỉ là một ngôi nhà dang dở, chẳng bao giờ thành hình hài gì. Bức tranh đời sống của ta mãi mãi là những sắc màu hỗn độn, những hình khối lộn xộn...
Với con người mà nói, ấy là một việc khó khăn khi phải trực diện tra vấn bản thân và duy trì bản thân trong một nhịp điệu nhất định. Khi ấy, không còn chỉ là chuyện của nhiệt huyết nữa.
Đó là bắt đầu của kỷ luật. Kỷ luật đi cùng sự nhẫn nại tạo ra thói quen. Những thói quen tạo thành lối sống của bản thân. Đó là một sự luyện rèn.
Sự mãn nguyện và hạnh phúc đến khi dù thế nào chúng ta cũng nhẫn nại và tận lực, nhiệt huyết với từng việc làm nhỏ bé trong đời. Đó là sống với một nghi thức của đời sống, là duy trì điểm cân bằng mong manh để tồn tại giữa đất trời.