Hạnh phúc không chỉ là sự nối tiếp những niềm vui, dù nó có thể bao gồm cả niềm vui.

Câu chuyện về hạnh phúc dường như muôn thuở. Có lẽ, đó là từ được nhắc đến trên môi chúng ta rất nhiều trong đời.

Tất cả điều chúng ta nói với nhau từ đầu đến giờ rút cùng cũng không nằm ngoài chuyện đó: Làm sao để sống hạnh phúc, mãn nguyện?

Lựa chọn hạnh phúc cho chính mình, là điều tuyệt vời.

Tôi từng rất nghi ngại khi phải nói đến hai chữ này: Hạnh phúc. Đó thực sự là gì?

Thường bắt gặp những hình ảnh khoa trương về một công việc như ý, một gia đình như mơ, một cuộc sống lấp lánh sắc màu với đầy những cuộc hò hẹn, mua sắm, gặp gỡ, nghỉ ngơi, tận hưởng. Tự gọi đó là “hạnh phúc”.

Đối nghịch lại, thấy không ít tiếng than bất hạnh, kém may mắn vì không được sống một cuộc đời như vậy.

Cũng có không ít lời than phiền rằng tại sao sống một cuộc sống đủ đầy lại không cảm thấy hạnh phúc, mãn nguyện?! Luôn cảm thấy đời sống bất toàn mà không hiểu vì đâu.

Hóa ra, cũng giống như những xúc cảm khác, hạnh phúc là cảm nhận. Nó đến từ bên trong và thuộc về chúng ta. Thế thì mọi hào nhoáng khoa trương bên ngoài chỉ là cái vỏ của hạnh phúc mà thôi.

Hạnh phúc theo đó không phải là vật chất hữu hình để “đạt đến”. Lấy được một tấm chồng như ý muốn không có nghĩa được cộp dấu “hạnh phúc” cả đời. Tìm được công việc lương cao hay kiếm nhiều của cải vật chất không đảm bảo cho chúng ta cảm thấy mãn nguyện với đời mình.

Hạnh phúc - đó là điều đi kèm những trải nghiệm trong cuộc sống. Bên người chồng người vợ ấy, chúng ta đã đối đãi với nhau ra sao? Cùng người bạn ấy, chúng ta đã cư xử thế nào?

Hạnh phúc là mở lòng và đón nhận. Hạnh phúc là thấu hiểu và từ bi. Ảnh: Guu.

Với cuộc đời của mình, chúng ta đã làm gì để tạo tác hay chỉ lười biếng mong cầu những vận may? Điều chúng ta làm, hành động của chúng ta sẽ quyết định hạnh phúc của chúng ta, cho chúng ta biết hạnh phúc hay bất hạnh.

Hạnh phúc cũng không chỉ là sự nối tiếp những niềm vui, dù hạnh phúc có thể bao gồm cả niềm vui. Không có ai sống trong “hội hè miên man”, không có ai ăn tiệc cả ngày, không có ai cười vui cả đời.

Chúng ta tưởng chúng ta vui vẻ, hạnh phúc khi được thỏa mãn mình bằng những thứ bên ngoài. Nhưng niềm hạnh phúc của chúng ta thực ra lại là cách cảm nhận của chúng ta với tất thảy cuộc sống này, kể cả với nỗi buồn niềm đau, với thương tổn và hoàn cảnh éo le.

Chúng ta có thể chọn lối sống tích cực, nhưng để hạnh phúc thì phải mở lòng ra với nó. Hạnh phúc là mở lòng và đón nhận. Hạnh phúc là thấu hiểu và từ bi.

Dù là vui vẻ hay khổ đau, may mắn hay bất hạnh - cũng là một cuộc gặp gỡ trong khoảnh khắc hữu tình.

Vẫn thường nghe: “Nước chảy hoa trôi”.

Nguyên ý: Nói đến cảnh xuân tàn hoa lụi; sau là mượn để nói về sự tàn lụi của đời người, sự hữu hạn của vạn vật trên thế gian này; ngụ tình thương xót bi ai.

Có một vị thiền sư đã lí giải câu này như sau: “Cánh hoa rụng xuống mặt nước, trôi theo dòng chảy. Hoa không định trước mình sẽ rơi xuống đâu. Nước miệt mài chảy không biết mình sẽ đưa cánh hoa về đâu. Cứ như vậy mà tình cờ gặp gỡ. Nhờ đó mà tạo nên phong cảnh hữu tình.”

Dù là vui vẻ hay khổ đau, may mắn hay bất hạnh - cũng là một cuộc gặp gỡ trong khoảnh khắc hữu tình. Ảnh: Guu.

Chỉ cần có thể nhìn bằng con mắt khác đi, mọi chuyện đều có thể khác đi rồi. Nhẹ nhàng tiếp nhận một chuyện bi thương, chuyện bi thương đã mang một ý nghĩa khác, dù bản thân nó vẫn là như vậy.

Theo tập tục của chúng ta, khi đám tang thì con cái trong nhà phải khóc thật lớn tiếng và kèn trống hát những lời bi ai. Chúng ta cứ tưởng rằng trên đời không có cách tiễn đưa cái chết nào khác!

Nhưng ở đâu đó trên thế giới, vẫn có những ngôi làng tiễn đưa cái chết của người già bằng những giai điệu vui tươi, bước nhảy rộn ràng. Họ vui mừng vì sự vận hành của tự nhiên, của đất trời.

Bản thân ta hiện hữu trên nhân gian đã là một mối duyên. Đó là cuộc gặp gỡ diệu kì giữa trời, đất và người. Đó là một cuộc tao ngộ tương phùng, nói dài lâu thì cũng dài lâu, nói ngắn ngủi thì là ngắn ngủi. Nếu có thể sống sao cho khoảnh khắc trở về với cội nguồn nguyên thủy trời đất có thể mỉm cười - ấy coi như là trọn vẹn.

Một đời người cũng là một khoảnh khắc hữu tình - trong cuộc tương phùng với trời đất này.

Chúng ta với mẹ cha cũng là một cuộc tương phùng.

Dù là vui vẻ hay khổ đau, may mắn hay bất hạnh - cũng là một cuộc gặp gỡ trong khoảnh khắc hữu tình.

Nếu cuộc gặp gỡ của chúng ta với đất trời đã ngắn ngủi, thì cuộc gặp gỡ với những đấng sinh thành lại càng ngắn ngủi hơn. Dầu họ đã mang đến cho ta điều gì, đó cũng là điều chúng ta có thể thản nhiên đón nhận. Bởi chúng ta không tự tạo tác nên cha mẹ mình, vậy tại sao chúng ta phải mặc cảm, tự trách mình vì những gì thuộc về họ?

Đã tương tác, gặp gỡ ắt hẳn trăm mối tương liên, điều gì cũng có thể đến. Không tránh khỏi sầu ai. Ảnh: Cuasohanhphuc.

Còn nếu chúng ta yếu đuối và thấy bản thân mình nhỏ bé, chúng ta tự ti về mình và sự tồn tại của mình - thì đó là phần chúng ta phải chịu trách nhiệm. Bởi vì, đó là cái duy nhất chúng ta có quyền thay đổi, tạo lập.

Nương theo lý lẽ của người đời để đau khổ, để biện hộ cho việc bản thân không thể vượt thoát khỏi hoàn cảnh, không thể sống theo sự nhìn nhận của bản thân - chẳng hóa ra phó mặc mình cho họ hay sao?!

Với chuyện tình cảm kia, đến được với nhau là viên mãn. Không thể ở bên nhau, vậy thì sự gặp gỡ vừa qua cũng không thể coi như không-có.

Đó mới chính là những khoảnh khắc đẹp đẽ nhất lưu dấu trong ta. Dù rằng ngắn ngủi nhưng nhiều niềm thương yêu. Dù rằng chẳng thể vĩnh viễn nhưng ý nghĩa dài lâu.

Nếu có thể vì đoạn tình ấy mà lớn lên, mà thấu tỏ nhiều điều, chẳng hơn miễn cưỡng bên nhau mà chuốc thêm đau khổ muộn phiền hay sao?!

Để nói, mỗi cuộc gặp gỡ trong nhân gian này đều đáng quý ở hiện tại. Không phải gặp rồi để sau này thành ký ức tươi đẹp, cất trong album ảnh thi thoảng đem ra ngắm nhìn, post lên mạng xã hội để sang năm nhắc nhau chia sẻ lại, cũng không phải để cuối đời ngồi nhâm nhi, không phải liều thuốc giảm đau mỗi khi vết thương hé miệng, cũng chẳng phải thứ để mỉm cười chua xót.

Không phải để nói, hữu tình thì chẳng bi ai. Đã là hữu tình thì trăm sự cũng là vạn tình. Có gặp có sự, có sự có tình. Tình đẹp tình đau. Tình sầu tình khổ… Đã tương tác, gặp gỡ ắt hẳn trăm mối tương liên, điều gì cũng có thể đến. Không tránh khỏi sầu ai.

Có thể như vị thiền sư kia, nhìn chuyện thế sự nhân gian hữu hạn hay lụi tàn cũng như một phong cảnh hữu tình, lòng sẽ nhẹ nhõm để tìm cách sống của bản thân.

Hiểu ra rằng, tiễn đưa cái chết có thể bằng tiếng khóc, nhưng không-nhất-định phải bằng tiếng khóc.

Nếu vào khoảnh khắc của sự gặp gỡ tương phùng, có thể hết mình coi trọng, có thể dồn tâm huyết, có thể ân cần đối đãi, có thể trải lòng thành thực… thì chuyện quá khứ hay tương lai không còn làm ta muộn phiền.

Trong mâm cơm ngày hè, bao nhiêu thương nhớ dồn cả vào bát canh rau. Chỉ cần thấy lá rau xanh mướt, nổi bồng bềnh trên bát sứ trắng, bao nhiêu oi nồng bỗng tan biến hết.

Già nửa tháng tư âm, nắng bắt đầu gắt. Mấy đám rêu hôm nào còn xanh mượt ở góc hiên cũng vì thế mà chết dần, chết mòn. Chỉ cần chạy mấy vòng quanh sân, gương mặt trắng hồng của bọn trẻ con đã đỏ gay đỏ gắt, y như mặt trời lúc chiều muộn. Dưới cái nắng như nung, mải tay cày tay cuốc, người lớn chỉ biết chép miệng cười trừ. Dù muốn hay không, mùa hè cũng đang chờn vờn trên đỉnh đầu.

Nắng lên, nhà cửa vườn tược như được đón một luồng sinh khí mới. Cái mùi ẩm mốc lưu cữu suốt mấy tháng trời ở khắp các xó xỉnh, gầm chạn bị “đuổi” đi đâu hết. Quần áo vương mùi thơm của nắng mới, khiến người ta cứ muốn hít hà mãi không thôi.

Nắng lên, người ta đâm ra sợ thịt cá và những thứ mỡ màng. Nồi canh rau bỗng chốc được đôn lên hàng “cao lương mỹ vị”. Ngày tháng năm nóng như đổ lửa, làm sao quên được bát canh cua với rau đay, mồng tơi cùng trái mướp hương thơm dìu dịu, đầy thanh cảnh. Mấy con cua đồng vàng ươm, béo căng cả yếm, càng chắc như gọng kìm, là niềm thương nỗi nhớ của người dân quê suốt cả mùa đông lạnh giá.

Canh cua là món ngon dân dã ngày hè. Ảnh: Soul Bến Thành

Giữa tháng chạp rét căm căm, nhìn giàn mồng tơi héo hắt ngả vàng, người lại mơ đến mùa hè để được húp một bát canh cua, với rau đay, mồng tơi trơn tuồn tuột. Cua vừa bắt ngoài đồng, được rửa sạch, gỡ yếm rồi tách làm đôi. Bên trong lớp vỏ thô kệnh là gạch cua vàng ươm, như hạt ngô vừa vào độ mẩy.

Cả buổi trưa bà ngồi giã kì cạch, rồi lấy que tăm, gẩy từng tí gạch, mới được nồi canh cua cho cả nhà. Nấu canh cua cũng kì công ra phết, chứ không thể à uôm như luộc vội mớ rau. Trước khi giã cua, phải cho vào cối vài hạt muối. Muốn gạch cua đông thành mảng, phải canh lúc nước đang sôi lăn tăn thì hạ nhỏ lửa.

Khi ấy mà nóng ruột, chỉ muốn làm cho nhanh, để nồi nước sôi bồng lên, gạch cua sẽ vỡ hết cả, đâu còn ngon nữa. Gạch cua mềm xốp như váng đậu phụ, nên lúc cho rau vào nồi cũng phải để ý mới được. Phải lấy muôi, khẽ gạt đám gạch cua sang một bên, sau đó mới nhẹ nhàng cho rau vào một góc.

Đợi nồi canh sôi lại thì bắc xuống. Lúc múc canh vào bát, cũng phải múc rau ra trước, sau đó nhẹ nhàng đặt gạch cua lên trên, như thế trông mới ngon mắt.

Nhắc đến mâm cơm những buổi trưa tháng năm, làm sao quên được món rau muống xào tỏi. Ảnh: VTC news.

Màu vàng nâu của gạch cua, tiếp đến là sắc xanh mướt của rau đay, mồng tơi, điểm xuyết thêm vài miếng mướp thái mỏng, có mấy cái hạt trắng trắng, xinh xinh; nổi bồng bềnh trong bát tô trắng. Chúng hài hòa chẳng kém gì một bức tranh thủy mặc biết nhấn nhá, đậm nhạt đúng lúc, đúng chỗ.

Nhắc đến canh cua thì làm mà quên được bát cà muối. Canh cua với cà, hai thứ ấy sao mà hợp nhau đến thế. Y như thịt đông với dưa hành của tháng giêng, như hồng với cốm của tháng tám, như gạo mới và chim ngói của tháng mười. Ăn canh cua mà thiếu mất quả cà muối vừa đúng độ, chua chua mằn mặn, thì người ta cứ thấy trống vắng và nhạt nhẽo làm sao.

Quả cà pháo trắng trẻo, tròn trĩnh như chiếc bánh trôi được cắt hết cuống, phơi cho hơi héo rồi mới đem muối. Muối cà pháo, ngoài muối và đường, phải có vài lát riềng thái mỏng, thêm mấy tép tỏi hay quả ớt nữa thì càng ngon. Có như vậy vại cà mới không bị hôi nước và đóng màng. Dẫu cà không còn lấy một quả, nước trong vại vẫn còn thơm, có thể lấy làm “mồi” cho vại cà mới.

Cà muối không chỉ hợp với canh cua. Dường như nó là thứ dễ tính, ăn cùng loại canh nào trong ngày hè cũng đều hợp cả. Từ rau muống luộc, canh rau khoai nấu với tép khô, cho đến canh rau tập tàng nấu vội với chút mắm muối... Cứ có quả cà pháo ăn kèm là ngon hơn hẳn.

Ngoài canh cua, hay rau muống luộc, mỗi độ hè sang, tôi lại nhớ bát canh cá đồng, nấu cùng rau chua me đất. Đầu hè, đám chua me đất đã lên như mạ. Có mấy hôm mà xanh um cả một góc vườn. Đến tháng năm, chúng đã vội nở hoa tím ngắt. Cái vị chua mà không gắt của loài cây hoang dại và hiền lành ấy, đã theo tôi và chúng bạn suốt cả tuổi thơ.

Hôm nào kiếm được mớ cá đồng lụn vụn, kiểu gì bà tôi cũng nấu canh với nắm chua me đất hái vội trong vườn. Cá đồng sau khi được rán cho vàng hai mặt thì đổ nước cho ngập lưng nồi, nêm thêm chút mắm muối. Đợi canh sôi lại, rồi thả nắm chua me đất thái rối vào. Đơn giản vậy thôi mà có bát canh chua thơm thảo hương đồng gió nội.

Câu chuyện ngày hạ còn có sắc tím dịu dàng của hoa chua me đất. Ảnh: Internet.

Những hôm không kiếm được quả khế, hay quả xoài xanh nào để ăn, chúng tôi toàn đi hái chua me về chấm muối ăn cho đỡ nhạt mồm. Những bông hoa tím hồng, xinh xẻo và mong manh có thể kết thành nhẫn, hoặc vòng hoa để đội đầu. Để rồi cái màu tím mộng mơ còn chập chờn theo vào giấc ngủ.

Đã bao lâu rồi, tôi đuổi theo phồn hoa nơi phố thị, mải miết với khói bụi và kẹt xe. Để rồi khi chỉ còn một mình trong căn phòng trống, cứ thế nhớ quay nhớ quắt hương vị quê nhà.

Đến nhà hàng, người ta vẫn có thể tìm được bát canh cua đồng cùng dăm quả cà pháo. Nhưng sao tìm được bát canh cá nấu cùng lá chua me đất? Ruộng đồng giờ đây đã biến thành nhà máy với những cột khói vô hồn. Mấy cây chua me đất của tôi liệu có tìm được nơi nào để nương náu.

Ngước nhìn lên bầu trời đang chuyển dần thành màu xám nhạt, tôi thấy hơi nước cùng mùi đất ẩm đã hăng hăng nơi đầu mũi. Gió nhẹ lượt qua vành tai, bản nhạc của mưa bắt đầu.

Tôi biết rằng trời đất có bốn mùa. Nhưng chỉ có ngày đông, tháng hạ là khiến người ta phải nôn nao. Đứng trước những đổi thay rõ mồn một đất trời, mấy ai giữ được lòng tĩnh lặng. Nhất là đám trẻ vẫn còn nhút nhát như chúng tôi thuở ấy, chỉ cần thấy nắng là mỉm cười, vài tiếng sấm cũng đủ khiến lòng phập phồng lo sợ.

Trước lập hạ, bao giờ cũng có mưa, mấy ngày đầu nắng lên, lũ trẻ con thích lắm. Chúng tôi có thể tự do ra ngoài chơi mà không sợ bị mắng.

Sắp bế giảng, chẳng có nhiều bài vở, bố mẹ rồi thầy cô dễ dàng gật đầu để đám con nít được chơi cho sướng. Với lũ nhóc ham chơi, mấy ngày này vui chẳng kém gì Tết.

Nhưng chỉ nắng được mươi hôm là đứa nào cũng chán. Không khí oi nồng của mùa hè có lẽ còn dai hơn cả muỗi đói, lúc nào cũng quẩn quanh bên người.


Cứ đến gần trưa, ai cũng phải nheo mắt mới nhìn ra ngoài cổng được. Mồ hôi mẹ, mồ hôi con cứ thế túa ra ướt đẫm cả lưng áo. Khó chịu nhất là mấy ngày trời oi, không có nổi một cơn gió.

Mưa gột sạch bụi bặm trên mái hiên đã nhuộm màu thời gian. Ảnh: Cafe and books.

Mới nắng được mấy hôm, cây cối trong vườn đã héo hắt, như thể sắp chết khô. Đến gần trưa, luống rau đay, hay giàn mồng tơi đã ỉu xìu, lá rũ xuống, trông chẳng còn chút sinh khí nào.

Giàn trầu không bình thường chịu hạn rất giỏi, thế mà qua vài đợt gió Lào, bỗng trở nên xơ xác. Cái vẻ bóng mỡ, đầy sức sống của nó bỗng biến đi đâu mất.

Một buổi sớm mai, tôi giật mình vì nắng không còn gắt như mọi khi nữa. Tuy trời vẫn còn oi nồng, tôi có thể ngắm bông hoa hồng ngoài vườn mà không thấy chói mắt.

Bầu trời như thấp hơn vài thước. Đám mây xám bạc đang trĩu nặng, lửng lơ trên đầu. Ai cũng khấp khởi mừng thầm vì kiểu gì đến chiều trời cũng đổ mưa.

Thi thoảng, đi qua dây phơi, mẹ lại thò tay lên sờ thử mấy bộ quần áo vừa mới giặt. Sợ trời mưa bất chợt, thế nào đến trưa mẹ cũng lật đật ra sân, thu hết quần áo vào.

“Kiểu gì chiều nay trời cũng mưa”, mẹ nói. Từ sáng, bà đã nhắc đi, nhắc lại câu ấy. Hai cái đầu gối đã lọng khọng, cùng đôi chân già nua, trải qua bao sương gió, đã báo cho bà biết hôm nay trở trời.

Tôi tỉnh giấc đã là quá nửa buổi chiều, ấy vậy mà cứ tưởng mình đã ngủ quên đến tối. Mây giông ùn ùn từ đâu kéo lại, đen kịt cả trời. Gió thổi ào ào, đám lá tre khô trên mái nhà bị cuốn xuống đầy sân. Tiếng sấm ầm ầm từ đâu vọng lại.

Con mèo con ngơ ngác trốn tịt vào gầm ghế, kêu “meo” một tiếng, nghe thương thương. Chó Vện cũng thôi chạy ra cổng ngóng đông ngóng tây, mà phi thẳng vào bếp, tìm một chỗ chờ cơn mưa tới. Lũ gà con chẳng còn thiết tha con giun béo mẫm, nhớn nha nhớn nhác theo mẹ vào chuồng.

“Rào! Rào! Trời đổ mưa! Mưa cứ thế tuôn xối xả. Hơi ẩm và mùi đất ngái mỗi lúc bốc lên càng mạnh, xộc thẳng vào mũi. Nước mưa như thể tuôn thành dòng, từ mái hiên xối thẳng xuống sân. Mấy viên gạch bát cũ kỹ như thay màu áo mới. Sắc đỏ thâm trầm đã hiện ra, kèm theo đó là những vệt rêu xanh.

Chỉ có lũ cóc nhái là vui, cứ đứng giữa trời mà nghiến răng kèn kẹt. Bọn ếch đã gọi nhau vang cả bờ ao. Sau cơn mưa này, mùa hè đã đến thật trọn vẹn. Cây lá trong vườn như sống lại, xanh non mỡ màng. Nhìn lá xanh lay lay trong mưa, lòng người bỗng nhen lên niềm vui nho nhỏ.

Niềm vui ngày hè là được ăn một quả mít chín cây vừa thơm, vừa ngọt. Ảnh: Pinterest.

Sau cơn mưa rào đầu tiên của mùa hè, thích nhất là được ăn vài múi mít chín cây thơm ngọt. Từ đầu hè, đã có trái mít nở gai, thơm nức cả vườn. Nhưng ăn mít vào hôm nóng nực thì mất cả ngon. Mới ăn được vài múi, người đã nóng phừng phừng như ngồi cạnh bếp lò. Mít càng ngọt, càng khiến người ta háo nước. Uống một cốc cho đã khát thì lửng dạ mất rồi, đâu thể ăn thêm được nữa.

Thế nên, trời mưa ăn mít cũng ngon hơn hẳn. Cái nóng phừng phừng trong bụng không còn nữa. Thay vào đó là cái vị ngọt đậm của mít chín cây. Mít dai thời đó, múi không dày như mít Thái bây giờ, nhưng ngọt đậm, ăn không hề bị sượng. Xơ mít cũng rất bùi, nhai kỹ thấy ngòn ngọt. Vừa bổ đôi quả mít, những dòng mật vàng óng như mật ong, đã chảy ra theo lưỡi dao. Bao ngọt lành thuở bé dường như vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức.

Giờ đây ở phố, tôi vẫn ngóng những cơn mưa đầu mùa. Chúng gột hết bụi bặm của phố phường ồn ã, với những đua chen và toan tính. Trong cơn mưa đơn điệu, chỉ có tiếng lách cách của những ô cửa kính, tôi bỗng nhớ khu vườn nhỏ của bà da diết. Chẳng biết lúc này lũ ếch nhái có còn hát ca?

Trẻ con tuổi nào cũng cần có bạn. Dù chỉ để... bò tới và cắn nhau một phát bằng dấu răng chưa kịp mọc đủ!

Sáng cuối tuần, con trai tôi mượn mẹ điện thoại để nhắn tin với bạn học. Chẳng biết "các anh" trò chuyện với nhau thế nào, mà con thông báo cùng mẹ: Xế chiều có vài đứa bạn con tới nhà mình chơi đó nha! Tôi nửa tin nửa ngờ, nhưng vẫn gật đầu. Kệ, lâu lâu cũng nên cho con gặp gỡ bạn bè cho khuây khỏa chút. Miễn sao tụi nhóc biết giữ khoảng cách an toàn mùa dịch là được rồi.

Thằng bé từ trưa đã tắm gội thay đồ chuẩn bị. Ngong ngóng ra vào. Xếp dọn bàn học cho ngay ngắn. Lại còn hỏi mẹ xem trong bếp còn bánh kẹo gì không. Tôi cũng vui lây với niềm háo hức của con.

Thế nhưng tận chiều muộn vẫn không có ai tới cả. Có thể do cha mẹ các em cũng ngại làm phiền gia đình người khác. Thời điểm đang nhạy cảm mà. Hoặc bận bịu không đưa đón được. Có khi, trẻ con thôi, chúng mải chơi mải ngủ nên quên mất là chiều nay có một cuộc hẹn...

Tôi dỗ dành cậu nhóc mười một tuổi đang tiu nghỉu rằng, không sao đừng buồn, mai mốt đi học lại rồi tha hồ nói chuyện. Bây giờ vẫn có mẹ chơi với con đây. Mình đánh cờ nhé? Ai dè con trai tôi buông một câu bất ngờ:

- Nhà mình tự chơi với nhau hoài, chán lắm mẹ!

Tôi chợt nhớ hôm trước, khi chở con về ngang qua một ngã ba, tự dưng con nói muốn rẽ ngược về phía bên kia. Để con ghé nhà bạn Trí chơi chút, chiều về. Biết là con chỉ nói đùa thôi, mà sao vẫn thấy rưng rưng. Người lớn chúng ta đừng bao giờ tưởng chỉ cần cho con mình ăn uống ngon lành đầy đủ, thêm ôm ấp trò chuyện với chúng là được.

Trẻ con tuổi nào cũng cần có bạn. Dù chỉ để... bò tới và cắn nhau một phát bằng dấu răng chưa kịp mọc đủ!

Nên có hôm tôi đi làm về, thấy con mình túm tụm ngồi giữa ba bốn đứa nhóc chung hẻm thành một vòng tròn, tất cả lũ trẻ đều đeo khẩu trang và đang vui vẻ chơi trò gì đó. Tôi có chút lo âu nhưng cũng chỉ biết lấy ra chai nước sát khuẩn, nhắc bọn nhóc thường xuyên rửa tay, chứ không đành kêu... giải tán.

Tôi sẵn tay bấm kể câu chuyện "trẻ con bể sô hẹn bạn" với cô em họ ở xa. Những ngày này, chỉ có thể hỏi han quan tâm nhau bằng... ngón tay, tức là trên cái điện thoại thông minh nhiều biểu tượng cảm xúc. Em đọc xong thì "thả tim" rồi bảo "Thương nhỉ. Trẻ con. Biết đâu lát nữa tới".

Như an ủi, đồng cảm với đứa cháu đang khao khát được gặp lại bạn học. Hay vì em cũng có hai cô con gái, đứa lớn còn ở độ tuổi mầm non. Thế nhưng cô gái nhỏ ấy vẫn nhớ cô nhớ bạn. Đêm còn mơ đi học ấy chứ. Nhắc bạn này bạn kia, nói mớ. Thương lắm...

Bạn có nghe con bạn thổ lộ một câu đứt ruột chưa, rằng: Con muốn đi học lại rồi, không thích ngủ nướng nữa đâu!

Cứ suy từ bụng chúng ta ra mà xem. Người lớn đã mấy tuần liền không tụ tập cà phê, chẳng cơm trưa, ngay cả những việc điệu đà của cánh đàn bà như chăm sóc da, làm móng tay, tóc tai này nọ cũng cắt hết. Mọi thứ chỉ xoay quanh các nhu cầu căn bản nhất. Chúng ta bứt rứt nhớ mấy ly nước cầu kỳ thơm hương ở quán xá, nhớ cái không khí ồn ã tấp nập, nhớ những cuộc hẹn da diết.

Giờ tới một chỗ đèm đẹp để ngồi, ngắm nghía ngẫm ngợi bâng quơ cũng không kiếm ra. Nên đành xong việc thì mau chóng quay về nhà, nấu nướng rồi chơi với con.

Nghe chúng thổ lộ về nỗi "thèm" bạn bè mà nao hết cả lòng...

Người nghĩ ra hai chữ “đảm đang” chắc phải là một người đàn ông thiên tài, bởi chỉ hai chữ này đã có thể khiến bao phụ nữ tình nguyện rời từ vị trí nữ hoàng xuống làm hầu gái.

Một ngày nọ, bạn đến thăm nhà chàng khi cả hai đang hò hẹn, đón chờ bạn là căn phòng lộn xộn, là bồn rửa với mớ bát đũa chàng sử dụng cho bữa tối qua, thậm chí có thể là tối hôm kia, là vài chiếc quần, áo mà bạn vô tình ngồi trúng trên ghế sô pha, nhặt được trong gầm ghế. Bạn sẽ làm gì? Đóng vai cô bạn gái đảm đang xắn tay áo lên và dọn dẹp ngay tức khắc, vừa làm vừa nhủ thầm lẽ ra chỉ nên diện áo phông quần jean chứ không phải bộ váy điệu đà mà sáng nay bạn đã kỳ công lựa chọn? Hay điềm nhiên chọn một chỗ ngồi đàng hoàng sạch sẽ trong phòng, bật tivi và chờ chàng xử lý mớ bừa bộn trước khi cả hai có một buổi hẹn hò thực sự?

"Nấu thế này chồng bỏ ra ngoài ăn là đúng rồi"

Tôi cá rằng phần lớn phụ nữ sẽ lựa chọn phương án đầu tiên. Không hẳn vì chúng ta vốn dĩ đảm đang chăm chỉ, mà chúng ta nghĩ rằng “Làm người yêu thì nên vậy”. Ngay trong những bộ phim mà ta vẫn xem từ xưa tới giờ, đâu hề xa lạ với cảnh những cô bạn gái chẳng ngại ngần hóa thành cô Tấm, biến buổi hẹn hò thành buổi dọn dẹp siêu tốc, để rồi khi người đàn ông ngồi xuống ngắm nghía căn phòng tinh tươm, áo quần gọn ghẽ, cơm canh thơm phức, việc của anh ta chỉ là thốt lên: “Có người yêu thật tuyệt!”.

Có lần, vô tình thôi, tôi nghe được câu chuyện phiếm của mấy người phụ nữ bàn bên trong quán cà phê khá vắng. Nhân vật chính trong câu chuyện của các cô là một cô gái nào đó, đang bị lên án rất hùng hồn vì cái tội… dám để chồng cặm cụi nấu cơm, rửa bát trong khi mình thảnh thơi uống trà sữa, xem phim ngôn tình. Chưa hết, cô còn “gớm ghê” đến mức để chồng tự tay giặt giùm mấy món đồ phụ nữ bé xinh mà “không biết ngượng”. Sau khi kể tội cô vợ đó một hồi, các cô xuýt xoa thương anh chồng tội nghiệp. Một cô chép miệng: “Nhà mình, chồng chả phải mó tay vào việc nhà. Một mình mình cân hết nhà cửa tinh tươm gọn ghẽ. Chồng đi đâu cũng khoe vợ đảm”.

Tôi nghe xong, chỉ dám thở dài thật khẽ và rùng mình rất nhẹ. Người nghĩ ra hai chữ “đảm đang” chắc hẳn phải là một người đàn ông thiên tài, bởi chỉ hai chữ này đã có thể khiến bao người phụ nữ tình nguyện rời từ vị trí nữ hoàng xuống làm hầu gái suốt bao thập kỷ. Trong một group online đông đúc nào đấy, những bà nội trợ đảm đang còn hàng ngày đua nhau chia sẻ hình ảnh những mâm cơm hấp dẫn khoe khéo sự đảm đang.

Chuyện cũng chẳng đáng nói đến thế nếu như nhan nhản dưới phần bình luận chẳng là những ý kiến như: “Nấu thế này chồng bỏ ra ngoài ăn là đúng rồi”, “Một mình ăn qua quýt thế nào cũng được, có chồng thì phải tươm tất”… Ôi, tôi thực sự không kìm nổi phải thốt lên. Bởi chăm sóc người đàn ông bạn yêu chẳng có gì sai cả, nhưng chăm sóc đến mức đặt bản thân xuống thật thấp, thật thấp để người đàn ông trở thành trung tâm của mọi suy nghĩ và hành động, mọi nhu cầu và mong muốn của đời mình, thì cuộc hôn nhân sẽ còn lại điều gì?

Những người phụ nữ luôn tâm niệm rằng danh xưng đảm đang là sự hãnh diện lớn nhất khi làm vợ, sẽ chẳng bao giờ hiểu được niềm hạnh phúc của những người chồng có cô vợ… lười. Họ băn khoăn tự vấn khi chồng nhíu mày trước bữa cơm nhà, áy náy khi chồng mặc ra đường một chiếc áo chẳng phẳng phiu. Và trong suốt một năm chăm chỉ đóng vai hầu gái, chỉ cần một lần người đàn ông đích thân vào bếp úp cho họ bát mì hay luộc hộ mớ rau muống, họ đã cảm thấy vui mừng như thể mình có một ông chồng thương vợ nhất thế gian.

Hãy là nữ hoàng của riêng bạn 

Hạnh phúc ở đâu trong những mối quan hệ như vậy? Khi tất bật quay cuồng khiến người phụ nữ quên mất thực sự họ là ai. Họ là ai? Chẳng phải hầu gái, chẳng phải đầu bếp, chẳng phải thợ giặt là, chẳng phải lao công, và nhất là chẳng phải siêu nhân. Họ là phái đẹp, là những người xứng đáng ở vị trí Nữ hoàng trong mọi mối quan hệ. Nhưng để được đối xử như một nữ hoàng, trước hết phụ nữ phải từ bỏ suy nghĩ của một cô hầu gái cái đã.

Hãy là nữ hoàng của riêng bạn trước khi thực sự dấn thân vào một mối quan hệ. Có thể số đàn ông dám tới gần bạn sẽ ít đi, nhưng nếu có, anh ta sẽ là một vị vua thực sự, một vị vua cần nữ hoàng sánh bước, chứ không phải một cô hầu gái suốt đời chỉ có thể núp ở sau lưng. Lấy một cô vợ đảm, đàn ông có bữa cơm ngon, có quần áo phẳng, có thời gian để ung dung chơi game, nhậu nhẹt trong khi chờ phục vụ. Nhưng lấy một nữ hoàng, đàn ông sẽ được nhiều hơn thế.

Có một câu nói thế này: “Làm không được mà vẫn cố làm là dại, nhưng làm được mà việc gì cũng làm thì còn dại hơn nữa”. Nếu bạn luôn sẵn sàng để phục vụ, người đàn ông sẽ nằm khểnh chờ bạn chăm sóc tận răng. Nhưng nếu bạn sẵn sàng để được cưng chiều, vũ trụ sẽ gửi đến cho bạn người đàn ông xem bạn như nữ hoàng thực sự.

Yêu với vị thế của một nữ hoàng, hãy để cho chàng biết bạn đến là để được yêu thương, được cổ vũ và tin cậy, được nâng niu và dựa dẫm, chứ không phải để dọn dẹp mớ bừa bộn trong cuộc đời chàng. Bạn sẽ nấu cho chàng một bữa cơm ngon, giặt chiếc áo của chàng vì bạn hạnh phúc khi làm điều đó, chứ không phải vì đó là trách nhiệm của một cô bạn gái, thậm chí một người vợ.

Một nữ hoàng luôn biết cách để người đàn ông cảm thấy mình là một vị vua. Chẳng quần quật thu vén, cuống quýt lo toan, nàng sống nhẹ tênh và tận hưởng những gì đang có trong hiện tại. Không đặt mục tiêu, chẳng màng kế hoạch, mọi điều nàng làm đều là hiện thân của niềm vui thích. Ở bên nàng, đàn ông được nếm những xúc cảm tươi nguyên, đắm mình trong dạt dào tính nữ, phủ quanh bởi năng lượng tràn trề. Cái mỏng manh yếu đuối của Nàng, cái ngọt ngào sâu kín của Nàng, còn điều gì khiến đàn ông cảm thấy mình đàn ông hơn thế?

Hãy đứng bên cạnh chàng chứ đừng đứng sau lưng chàng. Hãy là người được nâng niu chứ không phải kẻ chuyên phục vụ. Có thể đàn ông sẽ dạt ra xa, nhưng vị vua sẽ đến, và khi ấy, bằng tình yêu của mình, hãy trao cho chàng quyền trượng.

Tôi không mong cầu khoảnh khắc nào trong đời sống sẽ kéo dài vĩnh viễn, tôi chỉ mong cầu, trái tim rộng mở, mỉm cười, và mạnh mẽ để thấu hiểu bản thân thực sự.

Một năm từng có rất nhiều khoảnh khắc hạnh phúc, hạnh phúc đến mức nhắm mắt lại vẫn có thể chạm vào. Nhưng chạm vào thực chất chỉ là một hình ảnh của mộng ảo. Rồi tỉnh lại, là những cơn đau đớn ập đến. Nỗi đau đớn của mất mát, phản bội và chia lìa.

Tôi đã đi một quãng đường rất dài, lại quay về Hà Nội. Giữa những ngày rất buồn, niềm hạnh phúc nhất vẫn là có thể gặp gỡ một đôi gương mặt cũ, nói với nhau một vài câu chuyện nhỏ trong đời sống, nghe đôi ba bài hát xưa cũ, ở Hà Nội.

Những người luôn nói với tôi rằng, hãy hạnh phúc. Ảnh: Lương Hoàng Văn.

Những người đã có mặt trong những ngày buồn ấy. Những người luôn nói với tôi rằng, hãy hạnh phúc.

Trước đây tôi không nghĩ nhiều về hạnh phúc, tôi thường huyễn hoặc bản thân bằng những bi kịch. Sách vở, âm nhạc hay điện ảnh cũng đắm chìm trong những bi kịch, và càng xa cách với cảm giác về hạnh phúc.

Như trong vở kịch Andromaque, một nhân vật đã nói, cảm giác đau đớn cũng là một cảm giác thật tao nhã. Và tôi đã vin vào những điều ấy, để an ủi, và nhấn chìm mình trong vòng tròn buồn bã.

Nhưng khi bước vào sự chia lìa thực sự, tôi mới thực sự hiểu rằng, cảm giác đau đớn ấy thực quá đáng sợ. Nếu được chọn, tôi ước gì tôi không phải trải qua nó. Tôi ước gì tôi có thể ngủ, có thể ăn, có thể thở…. Tôi mong có thể sống với những hiện hữu dễ chịu trong đời sống này.

Tôi đơn thuần là một kẻ yếu đuối cần được an ủi. Ảnh: Huyền Trang.

Và như thế nhận ra rằng đêm có thể ngủ một giấc, mỗi sáng có thể tỉnh dậy, thật sự là điều hạnh phúc.

Những ngày cuối năm, không “quay cuồng” đọc những cuốn sách mới trên kệ, mà rẽ sang những tác phẩm văn chương của Hàn Quốc, một nền văn học tôi chưa từng biết, là cảm giác thực sự thích thú. Những cuốn sách tôi cần vào lúc này là sự an ủi. Sự an ủi có thể khiến tôi khóc nức nở, vì tiếng thì thầm tha thiết. Khi S đặt vào tay tôi cuốn sách Dù con sống thế nào mẹ cũng luôn ủng hộ, tôi đã đọc, chậm rãi, từng chút thưởng thức sự an ủi, nhẹ nhàng và yên tĩnh. Đó là những giây phút tôi rời xa khỏi tất cả những gì tôi từng đọc, từng biết, từng suy ngẫm. Tôi đơn thuần là một kẻ yếu đuối cần được an ủi.

Những ngày về lại Trịnh, về lại một nơi đã ôm ấp tôi biết bao nhiêu năm qua. Tôi biết ơn Trịnh, vì đã luôn dành cho tôi một chỗ ngồi. Chỗ ngồi của gắn bó và ấm áp. Nơi tôi có thể ngồi nhìn ra khung cửa sổ lớn. Khung cửa sổ chúng tôi từng ngồi bên nhau. Khung cửa sổ của rất nhiều lưu luyến.

Mỗi ngày khó khăn ấy, tôi lại càng nhìn thấu tâm tình chân thành của sự an ủi. Vài người lặng im, vài người mỉm cười, vài người nói với tôi rằng, chúng tôi sẽ hạnh phúc.

L xuất hiện khi ấy, như sự sắp đặt của định mệnh. Người đã khiến tôi quay lại đi bộ rất nhiều rất nhiều dọc bờ hồ, người đã luôn nói với tôi: “Hãy cố gắng lên”. Người đã hỏi tôi: “Cậu có quý tớ không?”. Rất nhiều năm rồi, không còn ai hỏi tôi điều đó, tôi cũng quên nói với nhiều người thương quý lời ấy. Tôi đã mặc định trong lòng sự trưởng thành cùng với niềm hoang vắng của tâm hồn. Tưởng rằng chúng song hành cùng nhau. Tưởng rằng, càng lớn chúng ta càng có quyền rời xa những “lời nói”, tưởng rằng sự lặng im sẽ khiến chúng ta dễ chịu. Khi L hỏi tôi điều đó, tôi đã thực sự bối rối, sau đó là cảm động.

Tình thương mến thực chất là chân thành cởi mở. Ảnh: Huyền Trang.

Tôi đã có thể nói với người bạn của tôi: “Tớ quý cậu” và tôi cũng muốn nói điều đó với chính tôi. Bỗng dưng khao khát được cất tiếng, với chính mình, và những người thương mến. Không cần phải xa cách, không cần phải tự dựng cho mình những bức tường cách biệt. Với L, tôi đã trải qua những khoảnh khắc thật thà như vậy. Tôi biết ơn vì L đã xuất hiện, đã đặt vào tay tôi, hai từ “mạnh mẽ”.

Một người đã ra đi và nhiều người đã xuất hiện, theo cách này hay cách khác, tình thương mến thực chất là chân thành cởi mở, như lời T nói, tôi vẫn còn nhớ, cũng là cách bao dung cho chính bản thân, để nhẹ nhõm mà tiến bước.

Tôi không mong cầu khoảnh khắc nào trong đời sống sẽ kéo dài vĩnh viễn, tôi chỉ mong cầu, trái tim rộng mở, mỉm cười và mạnh mẽ để thấu hiểu bản thân thực sự.